Bu faizle turizmde yenileme yapılamaz
Turizm sektörünün yapısı gereği sürekli tesis yenileme yatırımı gerektirdiğini kaydeden Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Yöneticileri, bu faizle dönmenin zor olduğunu söylediler
![Döviz fiyatlarındaki artışın enflasyonun altında kalması turizm sektörünü nasıl etkiliyor...Turizmcilerin problemleri nasıl çözülür...](https://img.aydinlik.com.tr/rcman/Cw1280h720q95gc/storage/files/images/2024/05/27/doviz-fiyatlarindaki-artisin-enflasyonun-altinda-kalmasi-turizm-sektorunu-nasil-etkiliyorturizmcilerin-problemleri-nasil-cozulur-sd6c.jpg)
![Recep Erçin](https://img.aydinlik.com.tr/rcman/Cw60h60q95gc/storage/files/images/2023/05/11/recep-ercin-EA0H.jpg)
Dış ticarete konu sektörler zorluk yaşıyor. Döviz fiyatlarındaki artışın enflasyonun altında kalması yüzünden kârlılığı düşen turizmciler de ihracatçılar gibi zorlanmaya başladı. Ekonomi medyası ile bir sohbet toplantısı düzenleyen Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) Başkanı Oya Narin ve Yönetim Kurulu bir raporla gelişmeleri anlatarak taleplerini iletti.
TTYD Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Tevfik Nane, "Türkiye’ye gelen turist sayısı azalmıyor. Fiyatımız yukarıda kalıyor, ona rağmen işletmeler sıkıntıya giriyor. Kâr nedir? Öz kaynağın güçlenmesidir. Bizde kâr hep şöyle algılanır; kârı aldın, cebine attın, yedin içtin. Halbuki kâr, öz kaynağı güçlendiren bir numaralı kaynak. Kâr ettiğiniz zaman öz kaynağınız güçlenir, oradan da yatırım yaparsanız. Turizm sürekli yatırım gerektiren bir sektör.
Benim şahsi olarak 14 odalı bir otelde ortaklığım var. Her sene yatırım mı yapılır? Mutlaka her sene bir şey oluyor; ya boya yapıyorsun ya tahta değiştiriyorsun ya havuzu yeniliyorsun. Çünkü kullanılıyor ve bir aşınma payı var. Bu gözle bakınca bizim kâr marjımız aşağıya iniyor. Bu nereyi etkiler, nakit birimini etkiler. Naktiniz olmadığı vakit, kağıt üzerinde para kazansanız da işletme sermayesini tamamlayabilmek için krediye ihtiyaç duyarsınız. Bugün ise finansman maliyetleri yüksek." mesajı verdi.
FİNANSMAN MODELİ LAZIM
Türkiye turizmi olarak mevcut gelirini sürdürebilmek, geliştirebilmek için bir finansman modeline ihtiyaçları olduğunu kaydeden TTYD Başkanı Oya Narin de, şu görüşleri aktardı: "Sektör iki türlü finansman yapıyor. Bir normal bankacılık sistemleri ile. İkincisi, tur operatörleri üzerinden; avans çalışarak veya satış yapıp erken ödemelerde indirim sistemi oturtuyor. Sektörün konaklama kısmında yüzde 68-69’u güneyden gelen sürekli 11-12 milyar dolarlık tur operatörü finansman modeli var. Ç
ok faydalı ve bunu iyileştirmemiz lazım. Faizler inmeye başlayınca kredi mekanizmalarını çalıştırmamız çok kıymetli. Çünkü sektörümüzde yatak kapasitemizin yüzde 70’i sadece 200 gün çalışıyor. Bu da, işletme sermayesi ihtiyacı yoğun olan sektörümüzde sürekli bir nakit eksiği oluşturuyor. Alternatif olarak tahvil bono halka arz gibi sermaye piyasaları araçlarını kullanabiliriz.
TTYD olarak biz de, turizm sektörünün sermaye piyasalarında daha yakın çalışabilmesi ve türev araç üretebilmesi için Kalkınma Yatırım Bankası ile bir çalışma grubu oluşturduk. Özellikle GYO’lar Gayrimenkul Fonları gibi araçların daha yakın kullanılması sektör için yeni ve önemli bir kapı aralayacaktır."
TRAFİK YÜZÜNDEN TURİST KAÇIYOR
Galataport’tan çok iyi hizmet alıyor olmalarına rağmen, Sultanahmet ve eski İstanbul’a varışın trafik sorunları nedeniyle yığılmalar yaşandığını bunun da turistleri küstürdüğünü söyleyen Narin, “Bu nedenle daha çok Kuşadası ve Yunan adalarına gelip İstanbul'a gelmemeyi tercih eden kruvaziyer hatları var.” dedi. Başkan Yardımcısı Şerife Bilgili Ercantürk ekledi: “Galataport arasında belki bir deniz hattının hayata geçirilmesi gerekiyor. Çok hızlı bir şekilde her dakika biri gidip biri gelmesi gibi. Ondan sonra belki bu şikayetler azalır.”
Ardından Narin sözlerini şöyle sürdürdü: “Biz çok başından beri görüşmeler yapıyoruz ama maalesef istenilen noktaya gelemedik. Mesela TÜRSAB, belediye ile de bir çalışma yaptılar ama henüz bir gelişme yok. Tarihi Yarımada'ya giden tercihli yolumuz var. Bu tercihli yolumuzda gerekirse turistik küçük araçlara izin veriliyor, fakat turist otobüslerine izin verilmiyor.
Bir kruvazörden üç beş bin kişi çıkıyor. Çıktığı zaman bu küçük araçlarla taşımak mümkün değil. Valilik tramvayı öneriyor. Amerikalı, Avrupalı ya da yaşı ileri misafiri tramvaya bindiremezsiniz. Çünkü hemen tazminat davası açıyor, acente itiraz ediyor vs. Dolayısıyla bizim misafiri, uluslararası bir standartta Galataport’tan çıkartıp eski İstanbul’a taşımamız lazım. Bunun için tercihli hatta bu acentaları için iznin, Valilik, Turizm Komisyonu tarafından verilmesi gerekiyor. Bu konu çok önemli çünkü, açıkçası misafir kaçırıyoruz.
“Öte yandan oraya götürdüğümüz zaman da, Nuruosmaniye’den bütün eski İstanbul’u gezmek için 5-6 km yürümeleri lazım. Orada da hiçbir taşıt izni verilmiyor. Dolayısıyla yaşlı misafirlerimizi uluslararası standartta orada da yine taşımamız lazım.”
2033'TE 131 MİLYAR DOLAR HAYAL DEĞİL
TTYD Yönetim Kurulu toplantıda bir rapor da açıkladı. Dünya Turizm ve Seyahat Konseyi (WTTC) raporuna göre; 2019’da küresel olarak sektör 10 trilyon dolarlık bir gayri safi yurt dışı hasılaya (GSYH) sahipti ve gayri safı yurtdışı hasılanın yüzde 10.4’üne tekabül ediyordu. Toplam 334 milyon istihdam sağlıyordu ve her on istihdamın birini turizm ve seyahat sektörü yaratıyordu.
Sektör pandemiden etkilendi, istihdamın yüzde 20’sini kaybetti ama tekrar ivmelendi. 2023 yılında küresel ölçekte 9.5 trilyon dolar GSYH’ye ulaştı ve 320 milyon kişilik istihdam sağladı. Bunun 2033 itibarı ile 15.5 trilyon dolar ve 430 milyon kişi istihdama ulaşması bekleniyor. WTTC raporunda Türkiye turizm ve seyahat sektörünün ise 104.5 milyar dolarlık bir GSYH ve 3.08 milyon kişilik istihdam katkısı olduğu hesaplanıyor. 2033 yılında ise Türkiye’de bunun 131.7 milyar dolar GSYH’ye ve 3.39 milyon kişilik istihdama ulaşacağı öngörülüyor. Büyük turizm ülkeleri arasında 2023’te Türkiye’nin 2019’a kıyasla gelirlerini yüzde 59 artırdığı ve birinci sıraya yerleştiğini görüyoruz. Tüm ülkeleri değerlendirdiğimizde de üçüncü sıradayız.