İthalatla değil üretimle kalkınırız
TMO dört ay önce stok sorunu olmadığını söylese de buğday ithalatı için ihale açtı. Üretici karara tepkili. İthalata dayalı politikalardan vazgeçilmesi, girdilerin düşürülmesi talep ediliyor. İthalat sürerse seneye ekim zor...
![İthalatla değil üretimle kalkınırız](https://img.aydinlik.com.tr/rcman/Cw1280h720q95gc/file/aydinlik-bucket/2020/8/16/dcb11727-7389-43e4-a772-538d8aee2557.jpeg)
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 500 bin ton buğday ile 60 bin ton arpa ithalatı için 25 Ağustos'ta ihaleye çıkacak.
Yaklaşık dört ay önce herhangi bir stok sıkıntısı bulunmadığına dair açıklamalar yapan TMO, bu yılın ocak ayında 650 bin ton buğday, şubat ayında 300 bin ton buğday, 25 bin ton arpa ile mart ayında 175 bin tonluk buğday ithalat ihalesi yaptı. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi SUİÇMEZ, son ihalenin “bundan sonra da TMO’nun ithalatı sıklıkla tercih edeceğinin” göstergesi olduğunu söyledi.
'VAZGEÇİN' ÇAĞRISI
Üreticinin, tüccarın, stokçuların elinde ne kadar buğday olduğunun belirsizliğine işaret eden Suiçmez, şöyle sürdürdü:
“Bu durumda asıl stokçularla mücadele etmek yerine üreticiyi stokçulukla suçlamak kabul edilemez bir yaklaşımdır. Anlaşılan o ki Türkiye 2020 yılında da “ithal buğday bolluğu olan ülke” olarak anılmaya devam edecektir. Dışalıma dayalı bu yanlış politika seçeneğinden derhal vazgeçilmelidir.”
GÖREVLERİ GİRDİLERİ DÜŞÜRMEK
Tarım ve Orman Bakanlığı ile TMO’nun görevine ilişkin Suiçmez şu değerlendirmede bulundu:
“İki kurum girdi maliyetlerini azaltmak, uygun kredi koşullarını yaratmak, zamanında maliyetlerin üstünde çiftçi kârını da gözeten taban fiyatları açıklamak ve yeterli alımı yapmak, çiftçi desteklemelerini artırarak ve zamanında ödeyerek buğday dahil tahıl üretim alanı, verim ve üretim miktarını artırmak olmalıdır.”
REKOLTE YÜKSEK
Zirratçi Müslüm Ösün ise, son iki yıldır buğdayın değerinde alınmadığını söyledi. Ösün, şöyle konuştu:
“Bu yıl ekim alanları fazlaydı. Pamuk yerine özellikle Güneydoğu'da buğday ekildi. İklimde müsait olunca rekolte arttı. Fiyatlar düşük tutulunca, mahsül stokçuya teslime edildi. 1800 liralık ekmeklik buğdaya 1600 lira dediler. Buğday stokçularda kaldı. Dahilde İşlemler Rejimi kapsamlı sanayici buğday alıyor deniyor. Bu ithalatın bahanesi... Asıl olan piyasa. Makarnalık buğday şu an 2100 liraya dayandı. 300 lira yine tüccarın cebine indi.”
SENEYE EKİM ZOR
Türk lirasında yaşanan değer kaybı ve gübrede dışa bağımlılık nedeniyle girdilerin arttığına işaret eden Ösün, “Tohumluk fiyatları artacak, alamayan çiftçi ekemeyecek. Bizim için karar bir sene sonrasına darbe oldu. Ön görülemeyen tarım politikalarının faturası çiftçiye ödetiliyor” dedi.
Ösün, kırmızı mercimek için de ithalat yoluna gidileceği tahmininde bulundu.
ÜRETİMİ VE VERİMİ AZALIYOR
Son 5 yıldır Türkiye’nin buğday ekimi yapılan alanı, buğday üretimi ve verimi azalmakta.
2015 yılında 78.6 milyon dekarda buğday ekimi yapılırken bu alan 2019 yılında 68.5 milyon dekara geriledi. Buğday verimi 2015 yılında 287 kg/dekar iken 2019 yılında 278 kg/dekar a düştü. 2015 yılında 22.6 milyon ton olan buğday üretimin 2019 yılında 19 milyon tona gerilediği görüldü. 2020 yılı TÜİK I. tahmininde buğday üretiminin 2019 sezonuna göre yüzde 7,9’luk artışla 20,5 milyon ton olacağı öngörüldü.